GİA

“Daşkəsən çökəyinin dəmir filizi yataqlarinin formalaşmasina yeni baxiş: genetik aspektlər” mövzusunda seminar




18 aprel 2012-ci il tarixində  AMEA-nın Geologiya İnstitutunun akt zalında “Daşkəsən çökəyinin dəmir filizi yataqlarinin formalaşmasina yeni baxiş: genetik aspektlər” mövzusunda Yer elmləri bölməsinin ümumrespublika elmi seminarı keçirildi.
 
Məruzəçi: akademik A.C.İsmayıl-Zadə, AMEA Geologiya İnstitutu.
 
Qafqazda filizəmələgəlmə prosesləri ilə əlaqədar problemlərdə, çoxsaylı nəşrlərdə əks olunmuş, uzunmüddətli hərtərəfli tədqiqatların aparılmasına baxmayaraq, formalaşma şəraitləri və perspektivliyə proqnoz qiymətləndirilməsi üzrə qanunauyğunluqlar və genetik aspektli məsələlər həll edilməmişdir.
 
Kiçik Qafqazın bir sıra filiz yataqları üçün, genetik tiplər və hətta onların məkan-zamanca qovuşması halında,  mineral-xammalın müəyyən növünün müxtəlif formalarının təzahüretmə sərbəstliyi haqqında fərqli fikirlər mövcuddur.
 
Söhbət Kiçik Qafqazın Lök-Qarabağ zonasının Daşkəsən çökəyindəki mezozoy (yura) yaşlı dəmir filizi yataqlarının üç tipindən gedir ki. hal-hazırda onlar üçün aşağıdakılar müəyyən edilmişdir:
 

Son illərin çöl tədqiqatları və mövcud məlumatların yeni araşdırılmasına əsasən yuxarıdakı təsəvvürlərə müəyyən düzəlişlər edilmişdir:
 

Yuxarıda göstərilənlər belə nəticə çıxarmağa imkan verir ki, Daskəsən çökəyindəki hər üç dəmir filizi yatağı, mezozoy dövrünün, unikal lava-piroklastik fasiyalarının təzahür etdiyi, Daşkəsən vulkan mərkəzinin törəməsidir. Çox güman ki, burada Daşkəsən maqmatik ocağında, filiz və silikat ərintisinə likvasion parçalanmaya məruz qalmış, yüksək miqdarlı dəmirə malik maqma mövcud olmuşdur.
 
Yataqların üçü də  vulkanik-çökmə genetik tipinə müvafiqdir və Qafqazın tektono-maqmatik  aktivləşməsinin kimmeri tsiklinə aiddir   (Q.S.Dzosenidze, 1969)





18.04.2012     Çap et  Çap et